जाधव गॅस एजन्सी कॉम्प्लेक्स, गणपती चौक, दत्त नगर, जिंतूर रोड, परभणी - 431401.

गुडघा प्रत्यारोपण ही शस्त्रक्रियाची प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये खराब झालेले गुडघा मेटल किंवा प्लास्टिक इम्प्लांटने गुडघ्याच्या सांध्याद्वारे बदलला जातो. याला (गुडघा आर्थ्रोप्लास्टी) असेही म्हणतात. गुडघा प्रत्यारोपण शस्त्रक्रिया दुखापत किंवा संधिवात वेदना कमी करण्यासाठी आणि कडकपणा कमी करण्यासाठी वापरली जाते. गुडघा प्रत्यारोपण आणि पुनर्प्राप्तीनंतर, आपण दैनंदिन काम करू शकता.

हाडांच्या फ्रॅक्चरचे अनेक प्रकारे वर्गीकरण केले जाते. साध्या फ्रॅक्चरमध्ये हाडातून एकच फ्रॅक्चर रेषा समाविष्ट असते. कम्युनिटेड फ्रॅक्चर म्हणजे ज्यामध्ये हाड दोन किंवा अधिक तुकड्यांमध्ये फ्रॅक्चर झाले आहे. ओपन फ्रॅक्चर म्हणजे ज्यामध्ये फ्रॅक्चर झालेले हाड त्वचेत शिरते.

आर्थ्रोप्लास्टी ही शरीराच्या सांध्यांवर केली जाणारी एक विशिष्ट प्रकारची शस्त्रक्रिया आहे. या शस्त्रक्रियेचा उद्देश सांधे त्यांच्या सामान्य कार्यात पुनर्संचयित करण्यात मदत करणे आहे. सांध्यासाठी इतर सर्व उपचार अयशस्वी झाल्यास आर्थ्रोप्लास्टीची शिफारस केली जाते. या उपचारांमध्ये वजन कमी करणे आणि सांधेदुखीपासून मुक्त होण्यासाठी विशिष्ट प्रकारची औषधे समाविष्ट असू शकतात. आर्थ्रोप्लास्टीमध्ये, काढलेले सांधे बदलण्यासाठी कृत्रिम अवयव बसवले जातात.

हिप रिप्लेसमेंट सर्जरी ही एक प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये डॉक्टर शस्त्रक्रियेने संधिवात असलेल्या वेदनादायक हिप जॉइंट काढून टाकतात आणि त्याच्या जागी अनेकदा धातू आणि प्लास्टिकच्या घटकांपासून बनवलेले कृत्रिम सांधे लावतात. हे सहसा केले जाते जेव्हा इतर सर्व उपचार पर्याय पुरेसे वेदना आराम प्रदान करण्यात अयशस्वी ठरतात.

शरीरातील एकापेक्षा जास्त सांध्यांना सूज येणं किंवा तीव्र वेदाना होणं याला 'आर्थरायटीस' किंवा संधिवात म्हणतात. हा प्रामुख्याने वृद्धांना होणारा आजार  आहे. वाढत्या वयासोबत हळूहळू वाढत जाणारा आजार मानला जातो. असं असलं तरी लहान मुलं आणि युवकांनाही हा आजार होण्याची नाकारता येत नाही.

लक्षण : सांधेदुखी, सांध्यांमध्ये जाणवणारी ताठरता (stiffness), सूज, सांध्यांजवळचा भाग लाल होणं, चालण्या-फिरण्यात किंवा हालचाल करण्यात येणारा अडथळा etc.

ऑस्टियोपोरोसिस ही एक अशी स्थिती आहे जी हाडे खराब करते, ज्यामुळे हाडांच्या ऊतींचे नुकसान आणि हाडांचे वस्तुमान कमी झाल्यामुळे ते ठिसूळ होतात. परिणामी, व्यक्ती फ्रॅक्चरसाठी अत्यंत संवेदनशील बनते. अशा फ्रॅक्चरला फ्रॅजिलिटी फ्रॅक्चर असे म्हणतात. 

कारणे : कमी शिखर हाड वस्तुमान, पुरुष आणि स्त्रियांमध्ये टेस्टोस्टेरॉन आणि इस्ट्रोजेनची कमी पातळी, असंतुलित हार्मोन्स, हायपरथायरॉईडीझम आणि इतर थायरॉईड समस्या, मूत्रपिंडाचे रोग, कमी कॅल्शियम आहार,  व्हिटॅमिन डी ची कमतरता etc.

पाठीच्या दुखापती ही जगभरातील बहुतेक लोकांना प्रभावित करणारी समस्या बनली आहे. पाठीच्या समस्यांवर उपचार करण्यासाठी, डॉक्टर पाठीच्या कोणत्याही संभाव्य संरचनात्मक विकृती सुधारण्यासाठी शस्त्रक्रिया करून पाठीच्या कण्यातील शस्त्रक्रिया करण्याची शिफारस करतात. हे शल्यचिकित्सकांना कशेरुकी संरचना संकुचित करण्यास, हलविण्यास आणि दुरुस्त करण्यास आणि आवश्यक असल्यास त्यांना पुनर्स्थित करण्यास अनुमती देते.

मिनिमली इनवेसिव्ह स्पाइन सर्जरीचे फायदे: कमी वेदनादायक प्रक्रिया, जलद पुनर्प्राप्ती, स्नायूंना होणारे नुकसान कमी होण्याचा धोका, गुंतागुंत होण्याचा धोका कमी etc.

हाताची शस्त्रक्रिया ही वैद्यकशास्त्राची एक विशेष शाखा आहे जी आपल्या हातांची हाडे, कंडरा, नसा, स्नायू आणि सांधे यांच्याशी संबंधित समस्यांचे निराकरण करण्यावर लक्ष केंद्रित करते. खेळाच्या दुखापतीमुळे तुटलेले हाड असो किंवा कार्पल टनल सिंड्रोम ज्यामुळे बधीरपणा आणि वेदना होतात, हाताची शस्त्रक्रिया मदतीसाठी आहे. 

विविध समस्या दूर करण्यासाठी हाताच्या शस्त्रक्रिया केल्या जाऊ शकतात जसे की :  तुटलेली हाडे जोडण्यासाठी, टेंडन आणि लिगामेंटच्या दुखापती, सिस्ट आणि ट्यूमर, मज्जातंतू संकुचित होणे,  संधिवात, जन्मजात विकृती,  हाताचे संक्रमण etc.

बालरोग ऑर्थोपेडिक्स ही औषधाची एक विशेष शाखा आहे जी मुले, किशोरवयीन आणि तरुण प्रौढांमधील मस्क्यूकोस्केलेटल स्थिती आणि जखमांचे निदान, उपचार आणि व्यवस्थापनाशी संबंधित आहे.

उपलब्ध उपचार :  जन्मजात विसंगती, फ्रॅक्चर आणि आघात, कशेरूदंडाच्या एका बाजूला असलेला बाक आणि पाठीचा कणा विकृती, स्नायू आणि टेंडन विकार, सांधे समस्या, चालण्याची विकृती, अंगाची विकृती, संसर्ग आणि ट्यूमर, न्यूरोमस्क्युलर डिसऑर्डर, खेळाच्या दुखापती, पर्थेस डिसीज, ऑस्टिओचोंड्रोसिस etc.

अर्थ्रोस्कोपी ही एक शस्त्रक्रिया आहे जी सांध्यांच्या समस्यांचे निदान आणि उपचार करण्यासाठी वापरली जाते. एका छोट्या छिद्राद्वारे सांध्यात एक लहान कॅमेरा (अर्थ्रोस्कोप) टाकला जातो, ज्यामुळे डॉक्टरांना सांध्याची स्थिती पाहता येते, निदान करता येते, आणि कधी-कधी  खराब झालेले लिगामेंट्स आणि सांध्याच्या सूजेसारख्या स्थितींचे उपचार करता येतात, मोठ्या कापाशिवाय.

इलिझारोव तंत्रज्ञानाचा वापर शस्त्रक्रिया प्रक्रियेत बाह्य किंवा जटिल हाडांच्या फ्रॅक्चरचा उपचार करण्यासाठी, अंगाच्या हाडांना आकार देण्यासाठी किंवा लांब करण्यासाठी, तसेच इतर कोणत्याही तंत्राने उपचार न होणाऱ्या संक्रमित हाडांना जोडण्यासाठी केला जातो.

इलिझारोव उपचाराचे फायदे :

लवकर फिजिओथेरपीचा वापर करणे शक्य, ज्यामुळे सांध्यांच्या आकुंचन आणि कडकपणाच्या समस्या फारच कमी दिसुन येतात, रुग्णाच्या रुग्णालयातील मुक्कामाचीही गरज कमी होते.

ऑपरेशनमध्ये, त्वचेवर कोणतीही चीर दिली जात नाही. त्यामुळे ऊतकांच्या दुखापती, संसर्ग आणि रक्तस्रावाच्या घटना खूपच कमी असतात.

संपूर्ण प्रक्रिया ही मिनिमली इनवेसिव्ह असते, कारण यामध्ये कमी ऊतकांची हानी होते आणि हाडांना कडे (रिंग्ज) जोडण्यासाठी वायरचा वापर केला जातो.

गोलाकार आकाराचा फिक्सेटर एकाच वेळी तीन परिमाणांमध्ये विकृती सुधारतो.

औद्योगिक आघात म्हणजे अपघातामुळे किंवा कामाच्या ठिकाणी धोकादायक परिस्थितींमुळे उद्भवलेल्या जखमा, फ्रॅक्चर किंवा आरोग्य समस्यांशी संबंधित आहे, बहुतेकदा उत्पादन, बांधकाम किंवा खाणकाम यासारख्या उद्योगांमधील कामगारांना प्रभावित करते.

फिजिओथेरपी सेंटर ही एक अशी सुविधा आहे जिथे प्रशिक्षित फिजिओथेरपिस्ट शारीरिक हालचाल सुधारण्यासाठी, वेदना व्यवस्थापित करण्यासाठी आणि व्यायाम, मॅन्युअल थेरपी आणि शिक्षणाद्वारे जीवनाची एकूण गुणवत्ता सुधारण्यासाठी उपचार प्रदान करतात.

M.B.B.S., D.Ortho 

अस्थिरोग तज्ञ